Yaratıcı sektörlerdeki en başarılı insanları yakalayan özel bir tuzak türü vardır. Yeterince büyük bir itibar inşa ettiğinizde, çevrenizdeki hiç kimse size fikrinizin kötü olduğunu söylemek istemez. Gabe Newell, Portal 2 dönemlerinde bir noktada bu duvara çarptı ve buna tepkisi, oyun geliştirmedeki "hands-on" süreçlerden tamamen elini eteğini çekmek oldu.
Bu hikaye, Portal 2'nin baş tasarımcısı olan ve Kiwi Talkz podcast röportajında geliştirme sürecinde Newell ile birlikte çalışmanın nasıl bir şey olduğunu anlatan Josh Weier'dan geliyor.
Newell'ı uzaklaştıran "evet efendimci" sorunu
Weier'ın anlatımı oldukça net. Newell, sadece en üst kattan onay veren kişi değil, projelerde yaratıcı bir katkı sağlayıcı olmak istiyordu. Sorun şu ki, konumu dürüst bir iş birliğini neredeyse imkansız kılıyordu.
Weier, "Her zaman ekibin bir parçası olmak istedi ama Gabe olduğu ve o konumda bulunduğu için bu pek mümkün olmadı," diye anımsıyor. "Çünkü insanlar 'Ne dersen o' modundaydı, o ise 'Hayır hayır, ekibin bir parçası olmak ve fikirler üretmek istiyorum' diyordu. Bu insanlar için gerçekten zordu, bu yüzden geri adım attığı ve 'Sanırım herkesle bu şekilde etkileşim kuramayacağım' dediği bir dönem olduğunu düşünüyorum."
Bu, oldukça öz farkındalığı yüksek bir karar. Kendi konumundaki çoğu yönetici ya bu dinamiği fark etmez ya da bundan aktif olarak keyif alırdı. Newell ise görünüşe göre bunu, kendisini denklemden çıkaracak kadar sinir bozucu buldu.
Bu, Valve'ın işleyişi için ne anlama geliyor?
Newell, 2011'de piyasaya sürülen Portal 2'de yapımcı olarak geçiyor. O tarihten sonra Valve'ın çıkardığı oyunlardaki künyesine bakarsanız, Weier'ın tarif ettiği model görünür hale geliyor. Adı, belirli tasarım veya prodüksiyon rolleri yerine genel şirket künyelerinde yer alıyor. "Hands-on" işler diğer insanlara devredildi.
Bu durum, çoğu oyuncunun Valve'ın yapısı hakkında zaten anladığı şeyle örtüşüyor: Stüdyo, geleneksel yönetim hiyerarşileri olmadan, ekiplerin projeler etrafında organik olarak şekillendiği bir modelle çalışıyor. Bu model, herkesin özgürce karşı çıkabildiği durumlarda harika işliyor. Ancak bir kişi, kimse açıkça öyle yapmasa bile, karşı çıkmanın profesyonel açıdan riskli hissedileceği kadar kurumsal bir ağırlığa sahip olduğunda sistem tıkanıyor.
Akla gelen karşılaştırma, Star Wars prequel dönemindeki George Lucas; gerçek bir yaratıcı sürtüşmenin yokluğu, izleyiciyi ikiye bölen sonuçlar doğurmuştu. Newell, bu durum bir sorun haline gelmeden önce bu dinamiği fark etmiş gibi görünüyor ki bu, tartışmasız daha etkileyici bir hamle.
İş birliği yapma isteği ile bunu yapabilme arasındaki uçurum
Bu hikayede gerçekten sıra dışı bir şey var. Newell, ilgisini kaybettiği için veya Steam'i yönetmenin iş tarafı vaktini aldığı için (ki kesinlikle öyleydi) geri adım atmadı. Kendi başarısının getirdiği sosyal dinamikler, anlamlı bir yaratıcı katkıyı imkansız kıldığı için geri çekildi.
Weier'ın Kiwi Talkz röportajındaki tam yorumları, bu dinamiğin özellikle Portal 2'nin geliştirilmesi sırasında nasıl işlediğine dair ek bağlam sağlıyor.
Valve'ın çıktılarını ilginç kılan şey, piyasaya sürdüğü oyunların (en son büyük örnek olan Half-Life: Alyx gibi) hala kendine has bir yaratıcı kimlik taşıması. Bu kimliğin, Newell odada fikirleri savunurken herkesin sadece başını salladığı bir ortam olmadan uzun vadede hayatta kalıp kalamayacağı, stüdyonun on yılı aşkın süredir yaşadığı bir soru. Oyun stüdyolarının yaratıcı liderliği nasıl yönettiği hakkında daha fazla bilgi için şuralara göz atmayı unutmayın:
