Hãy hình dung thế này: bạn là thống đốc bang California đang thảo luận về chính sách vào năm 2026, và hệ quy chiếu của bạn về việc mua trò chơi điện tử là một cửa hàng bán lẻ lớn với những chiếc hộp được bọc màng co trên kệ. Đó chính xác là những gì Gavin Newsom đã phát biểu gần đây, và cộng đồng game thủ đã nhận ra điều đó ngay lập tức.
Trò chơi vật lý tại các cửa hàng bán lẻ
Newsom đã đưa ra những bình luận đề cập đến việc đóng thuế doanh thu (sales tax) cho "rất nhiều phần mềm được viết sẵn này", cách diễn đạt gợi nhớ đến cảnh bước vào một cửa hàng Best Buy khoảng năm 2004 và chọn mua một bản game đóng hộp. Vấn đề là gì? Đó không còn là cách hầu hết mọi người mua game nữa, và việc áp thuế đối với phần mềm kỹ thuật số đã trở thành một trong những vấn đề chính sách phức tạp, thiếu nhất quán giữa các bang trong lĩnh vực công nghệ và game suốt hơn một thập kỷ qua.
Sử dụng mã TRYHARD33 khi thanh toán để nhận ưu đãi trước khi mã hết hạn.
Nhận ưu đãi 33% cho gói đăng ký GAMES+
Những gì Newsom thực sự đã nói và tại sao nó lại gây tranh cãi
Cụm từ cụ thể "phần mềm được viết sẵn" (prewritten software) thực chất là một thuật ngữ thuế chính thống. Nhiều bang, bao gồm cả California, đã phải vật lộn với việc liệu phần mềm tải xuống, game phát trực tuyến (streamed games) và các sản phẩm SaaS có đủ điều kiện là hàng hóa chịu thuế hay không. Thuật ngữ này xuất hiện trong ngôn ngữ luật thuế để phân biệt phần mềm bán sẵn (off-the-shelf) với các giải pháp được thiết kế riêng. Vì vậy, Newsom không hoàn toàn bịa ra một khái niệm nào cả.
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ: việc đóng khung nó như một thứ mà bạn phải trả thuế doanh thu "tại Best Buy" trong bối cảnh phân phối kỹ thuật số hiện đại mới là điều gây khó hiểu. Phần lớn các giao dịch mua game vào năm 2026 đều diễn ra thông qua Steam, PlayStation Store, Xbox marketplace hoặc Nintendo eShop. Việc các giao dịch đó có chịu thuế doanh thu hay không phụ thuộc rất nhiều vào từng bang, và các quy định của riêng California về thuế hàng hóa kỹ thuật số vẫn luôn là một mục tiêu thay đổi liên tục.
Đối với game vật lý tại nhà bán lẻ truyền thống? Có, thuế doanh thu được áp dụng tại California. Đối với một bản sao kỹ thuật số của cùng một trò chơi đó được mua qua Steam? Các quy định trở nên mơ hồ hơn, và việc thực thi trong lịch sử vốn đã thiếu nhất quán.
Khoảng cách hoài niệm bán lẻ trong chính sách game
Điều mà hầu hết người chơi bỏ lỡ trong cuộc thảo luận này là sự ngắt kết nối giữa các nhà hoạch định chính sách và thói quen chơi game thực tế lớn đến mức nào. Doanh số game vật lý đã giảm trong nhiều năm. Doanh số game kỹ thuật số hiện chiếm phần lớn doanh thu trên các nền tảng PC và console. Ý tưởng "mua phần mềm tại Best Buy" như một khung tham chiếu chính cho thương mại game thực sự đã lỗi thời.
Điều này quan trọng hơn việc chỉ là một câu nói gây cười. Chính sách thuế xung quanh các trò chơi kỹ thuật số, nội dung tải xuống (DLC), các dịch vụ đăng ký như Xbox Game Pass và các giao dịch mua trong game (in-game purchases) đang được tranh luận sôi nổi ở cấp tiểu bang và liên bang. Khi những người định hình chính sách đó dường như mơ hồ về cách thị trường thực sự vận hành, kết quả có thể gây rắc rối cho cả nhà phát triển và người chơi.
Các studio nhỏ đặc biệt cảm thấy áp lực khi các bang áp dụng các quy tắc không nhất quán cho các cửa hàng kỹ thuật số. Một trò chơi indie giá $15 có thể bị đánh thuế khác nhau tùy thuộc vào việc nó được mua qua trình duyệt hay qua một ứng dụng chuyên dụng, điều này tạo ra những rắc rối về tuân thủ mà các nhà phát hành lớn có thể dễ dàng hấp thụ nhưng các đội ngũ nhỏ thì không.
Thuế cửa hàng kỹ thuật số tại bước thanh toán
Bức tranh toàn cảnh cho người chơi và ngành công nghiệp
Sự chuyển dịch của ngành game sang ưu tiên kỹ thuật số đã vượt xa các khung pháp lý được thiết kế để điều chỉnh nó. Các bang vẫn đang phải bắt kịp, và những bình luận như của Newsom là một lời nhắc nhở rằng những người viết ra các quy tắc đôi khi vẫn đang làm việc dựa trên một mô hình tư duy về ngành đã lỗi thời 20 năm.
Điểm mấu chốt ở đây là đây không chỉ là vấn đề của riêng California. Trên khắp nước Mỹ, khả năng chịu thuế của các trò chơi kỹ thuật số, loot box, battle pass và các gói đăng ký vẫn còn thiếu nhất quán. Một số bang đánh thuế tất cả hàng hóa kỹ thuật số. Những bang khác miễn thuế hoàn toàn. Một vài bang áp dụng các mức thuế khác nhau tùy thuộc vào việc sản phẩm được phát trực tuyến hay tải xuống.
Đối với người chơi, điều này chủ yếu xuất hiện như một khoản mục bất ngờ tại bước thanh toán. Đối với các nhà phát triển và nhà phát hành, đó là một thách thức tuân thủ thực sự, định hình cách họ định giá và phân phối trò chơi giữa các khu vực. Việc cập nhật thông tin mới nhất về cách các quy tắc này ảnh hưởng đến game là rất đáng giá, và các hướng dẫn chơi game bao gồm các giao dịch mua trên từng nền tảng thường lưu ý đến sự khác biệt về giá theo khu vực bắt nguồn từ chính những câu hỏi về thuế này.
Nếu bạn muốn có cái nhìn rộng hơn về cách phân phối kỹ thuật số định hình các trò chơi thực sự đến tay người chơi, hãy xem qua các bài đánh giá game về các tựa game độc quyền kỹ thuật số để có cái nhìn rõ ràng hơn về vị thế thực sự của thị trường hiện nay. Kỷ nguyên Best Buy của ngành game sẽ không quay trở lại, bất kể thống đốc nghĩ gì.
