De openingsnoten van "How Soon Is Now?" van The Smiths tijdens een gespannen moment. Iggy Pop's "The Passenger" tijdens een rit door een zonovergoten open wereld. Een zorgvuldig gelicentieerd nummer dat precies op het juiste moment landt, kan een goede game onvergetelijk maken.
Het punt is: gelicentieerde muziek in games is een heel ander beest dan een film soundtrack. Spelers besteden uren, soms honderden uren, met deze nummers. Ze loopen. Ze worden onlosmakelijk verbonden met specifieke herinneringen. Als je het goed doet, wordt een echt nummer permanent versmolten met een virtuele wereld in je brein.
Het Borderlands moment dat alles veranderde
Vraag bijna iedereen die Tales from the Borderlands speelde wat ze zich als eerste herinneren, en het antwoord is bijna altijd hetzelfde: "Take On Me" van A-ha dat knalt tijdens de openingssequentie. Telltale Games gebruikte het nummer met zoveel precisie dat het het bepalende beeld van de hele game werd. Het was vreugdevol, een beetje absurd, en paste perfect bij de toon van twee personages die stuntelden door een ramp die ze nauwelijks begrepen.
Wat de meeste spelers missen, is hoeveel creatief risico die beslissing met zich meebracht. Het licentiëren van zo'n bekend nummer kost echt geld, en er is geen garantie dat het aanslaat. Hier sloeg het perfect aan.
GTA Radio en de kunst van het bouwen van een wereld door playlists
Rockstar Games behandelt al decennia in-game radio als een echte kunstvorm. De soundtrack van Grand Theft Auto: Vice City, verspreid over stations als Flash FM en Wave 103, gebruikte gelicentieerde nummers van artiesten als Michael Jackson, Toto en Blondie om iets te bereiken wat geen originele score had kunnen doen: het liet het Miami van 1986 echt aanvoelen.
De sleutel hier is dat de muziek niet alleen sfeer was. Het was karakterisering. Het horen van Flock of Seagulls op de radio terwijl je in een pastelkleurig pak door neonverlichte straten reed, vertelde je alles over de wereld waarin je leefde voordat er ook maar één zin dialoog was.
GTA V ging hierin verder met Stevie Wonder, Flying Lotus en Tyler, the Creator die allemaal verschenen op de stations, waardoor elk personage zijn eigen sonische identiteit kreeg door wat ze luisterden tijdens het rijden.
info
Licentiekosten voor grote nummers kunnen oplopen tot zes cijfers per titel. De investering van Rockstar in de soundtrack van Vice City wordt algemeen erkend als de standaard voor audio-ontwerp in open werelden.
Hotline Miami en het geval voor underground muziek
Niet elk gedenkwaardig gebruik van gelicentieerde muziek betreft bekende namen. Hotline Miami bouwde zijn hele identiteit op rond een selectie van nummers van artiesten als Perturbator, Carpenter Brut en El Huervo die de meeste spelers nog nooit hadden gehoord. De muziek was gelicentieerd in plaats van originele compositie, en het werkte omdat het met bijna chirurgische precisie was gekozen.
De meedogenloze, neon-doordrenkte synthwave paste zo volledig bij het ritmische geweld van de game dat het scheiden van de twee nu onmogelijk voelt. Verschillende van die artiesten zagen hun carrière direct versnellen dankzij de blootstelling. Dat is een zeldzaam geval waarin gelicentieerde muziek iedereen die erbij betrokken is echt ten goede komt.
De one-hit wonder: wanneer een enkel nummer alles draagt
Soms is één nummer al genoeg. Bioshock Infinite gebruikte "Will the Circle Be Unbroken" op een manier die de hele thematiek van de game rond religie en gemeenschap hercontextualiseerde. The Last of Us gebruikte "Future Days" van Pearl Jam als emotioneel anker aan het einde, een keuze die spelers nog steeds verdeelt, maar enorm veel impact heeft voor degenen met wie het resoneert.
Spider-Man: Into the Spider-Verse, het game-tegenhanger, gebruikte hiphop-selecties die de esthetiek van de film weerspiegelden, maar het zijn de originele game-delen, met name de Marvel's Spider-Man-serie die leunt op de New Yorkse hiphopcultuur, die laten zien hoe gelicentieerde nummers het gevoel van plaats in een game kunnen versterken.
Waarom sommige gelicentieerde muziek faalt en sommige legendarisch wordt
Het verschil tussen een gelicentieerd nummer dat werkt en een dat aanvoelt als een advertentie, komt neer op context. Nummers die willekeurig in een playlist worden gedropt, voelen transactioneel. Nummers die zijn gekozen omdat ze echt de toon, thema's of setting van de game weerspiegelen, voelen intentioneel.
Tony Hawk's Pro Skater is het schoolvoorbeeld van hoe je dit goed doet. Dead Kennedy's, Goldfinger, Rage Against the Machine en Primus waren geen willekeurige selecties. Het was de daadwerkelijke soundtrack van de skatecultuur in de late jaren '90. De game leende geen geloofwaardigheid van die artiesten. Het weerspiegelde een cultuur die al bestond en gaf spelers het gevoel gezien te worden.
De toevoeging van Rage Against the Machine's "Guerrilla Radio" in het vervolg blijft een van de meest besproken track-plaatsingen in de gamegeschiedenis, en terecht.
Voor meer diepgaande analyses van gamercultuur en geschiedenis, blader door ons laatste game-nieuws.
