Dystopische games plaatsen spelers meestal in de rol van iemand die vecht tegen een onderdrukkende overheid, maar Dystopicon pakt het een stuk vreemder aan. In plaats van spelers een wapen te geven of ze de straat op te sturen, plaatst de game ze in een klein appartement met de opdracht om televisie te kijken. Dat is het werk. Hoe meer er tv wordt gekeken, hoe meer geld er wordt verdiend, en dat geld wordt vervolgens gebruikt om te betalen voor eten, comfort, gezondheid en alles wat nodig is om te overleven.
Dystopicon, ontwikkeld door JF Games, Dystopicon is een time-management en levenssimulatiegame die zich afspeelt in een samenleving waar robots het werk van mensen hebben overgenomen. De overheid, bekend als de Trinity, voorziet burgers van huisvesting en basisvoorzieningen terwijl hun gedrag in de gaten wordt gehouden. De game geeft spelers vervolgens een keuze: volg de regels en word een modelburger, of begin te graven in de zaken die de overheid liever verborgen houdt.
TV kijken is het werk
De basis gameplay loop is verrassend simpel. Spelers zitten voor de tv, kiezen een kanaal en verdienen geld terwijl ze kijken. Verschillende kanalen zorgen voor verschillende inkomsten, terwijl sommige invloed kunnen hebben op de behoeften van het personage. Dat geld wordt vervolgens uitgegeven aan zaken in het appartement, waaronder eten, hygiëne, entertainment en comfort.
Het probleem is dat het personage ook moet leven. Te veel tijd weg van de tv betekent minder geld, maar constant kijken kan ervoor zorgen dat andere behoeften worden verwaarloosd. Dystopicon verandert zoiets alledaags als televisie kijken in een constante evenwichtsoefening, en dat werkt beter dan verwacht. Het appartement begint langzaam minder als een comfortabele beloning te voelen en meer als een kooi waar toevallig een tv in staat.
Het appartement is niet zo saai als het lijkt
In eerste instantie lijkt het appartement niet veel meer dan een plek om stats te beheren. Er zijn objecten om te gebruiken, eten om te vinden, afval om op te ruimen en af en toe een rat die rondrent. Maar rondkijken onthult dat er veel meer onder de oppervlakte gebeurt. Overheidsberichten, buren, vreemde gebeurtenissen, verborgen objecten en verdachte interacties beginnen de speler geleidelijk naar het grotere verhaal van de game te duwen.
Dat is waar Dystopicon een stuk interessanter wordt. De speler probeert niet langer simpelweg honger, gezondheid en comfort hoog te houden. Er zijn redenen om het appartement te onderzoeken en op te letten wat er buiten gebeurt. Een computer kan iets verbergen wat hij niet zou moeten hebben, een overheidspakket kan voor een moeilijke beslissing zorgen en zelfs de etalagepop die door een vorige bewoner is achtergelaten, kan onderdeel worden van het verhaal. De game slaagt er goed in om alledaagse objecten te veranderen in dingen die het waard zijn om te bevragen.
Een goede burger zijn is niet altijd de beste keuze
De burgerrating is een van de systemen die ervoor zorgt dat de keuzes in Dystopicon ertoe doen. De overheid wil dat burgers zich gedragen, verdachte activiteiten melden en de regels volgen, en dat doen kan de status van de speler verbeteren. Hogere ratings leiden uiteindelijk tot betere burgercategorieën en nieuwe kansen, wat spelers een reden geeft om mee te gaan in het systeem.
Natuurlijk is de interessantere optie om de regels te overtreden. Dystopicon geeft spelers constant kansen om verdachte activiteiten te onderzoeken, andere mensen te helpen of simpelweg vragen te stellen die een goede burger waarschijnlijk niet zou moeten stellen. Het probleem is dat nieuwsgierigheid gevolgen kan hebben, en de game maakt die gevolgen niet altijd duidelijk. Die onzekerheid maakt elke beslissing interessanter, omdat er geen garantie is dat het moreel juiste doen ook de veiligste optie is.
De 14 eindes zijn de echte trekpleister
De eerste playthrough geeft een goed beeld van waarom Dystopicon is ontworpen rondom meerdere runs. De game heeft 14 mogelijke eindes, en het bereiken van één einde legt niet per se uit hoe de andere kunnen worden ontgrendeld. De eerste poging kan gemakkelijk veranderen in een survival-run waarbij het hoofddoel simpelweg is om de testperiode te overleven, terwijl latere runs zich kunnen focussen op het bewust maken van andere keuzes.
Die replayability werkt bijzonder goed omdat de game geen nieuwe lange campagne vereist om iets anders te proberen. Spelers kunnen hun benadering van de overheid veranderen, interactie hebben met hun buren, het appartement onderzoeken of hun middelen beheren en zien waar die keuzes toe leiden. Er is ook een Challenge Mode die beschikbaar komt na het vorderen door het hoofdverhaal, wat spelers een extra reden geeft om terug te keren na het ontdekken van enkele geheimen van de game.
Dystopicon wordt vreemd, en dat is maar goed ook
Het beste aan Dystopicon is waarschijnlijk hoe onvoorspelbaar het kan worden. De game begint met een vrij alledaagse routine van televisie kijken, eten, schoonmaken en proberen een burgerrating te behouden. Dan beginnen de vreemde gebeurtenissen zich op te stapelen, en plotseling is de speler computers aan het onderzoeken, verborgen informatie aan het ontdekken, bezig met overheidsbemoeienis en zich afvragend wat er is gebeurd met de mensen die voorheen in het appartement woonden.
Er is ook een behoorlijke hoeveelheid zwarte humor vermengd met de ongemakkelijke setting. Sommige dialoogkeuzes zijn bewust belachelijk, wat helpt voorkomen dat de dystopische sfeer te zwaar wordt. Het ene moment kan de speler te maken hebben met overheidspropaganda, en het volgende moment maken ze zich zorgen over een rat of maken ze een twijfelachtige beslissing met betrekking tot de etalagepop in het appartement. Die vreemde combinatie is een groot deel van de charme van Dystopicon.
Conclusie
Dystopicon maakt een goede eerste indruk omdat het een heel gewone routine neemt en deze langzaam verandert in iets veel verontrustender. Televisie kijken om geld te verdienen klinkt belachelijk, maar zodra eten, gezondheid, comfort, overheidstoezicht en burgerratings aan de mix worden toegevoegd, begint de simpele routine logisch te worden.
Het sterkste punt van de game is de nieuwsgierigheid die het opwekt. De speler begint zich af te vragen wat er achter de volgende deur zit, wat de overheid verbergt, wat er met de vorige bewoner is gebeurd en welke keuzes tot een van de andere eindes kunnen leiden. Niet elk mysterie is direct duidelijk, en sommige systemen vereisen wat experimenteren om te begrijpen, maar die onzekerheid past bij een game die is gebouwd rondom het ontdekken van zijn geheimen.
Dystopicon is geen traditioneel dystopisch avontuur, en dat is wat het de moeite waard maakt om te bekijken. Het is een vreemde kleine levenssimulatie over overleven binnen een systeem dat comfort belooft terwijl het langzaam de vrijheid van de speler afneemt. Met 14 eindes en genoeg redenen om opnieuw te spelen, is er duidelijk meer aan de hand achter dat televisiescherm dan de overheid wil dat burgers weten.
