Begin op een willekeurig Wikipedia-artikel. Klik op de eerste link. Klik daarna op de eerste link op die pagina. Ga zo door. Binnen een handvol clicks beland je bijna elke keer op het artikel over Philosophy. Dit is het Wikipedia philosophy phenomenon, soms het Philosophy Game genoemd, en het is een van de meest fascinerende dingen die zich onopvallend op het internet bevinden.
Betaal minder voor je games.
Bespaar tot wel 80%
Hoe de game eigenlijk werkt
De mechanic is simpel genoeg om in één zin uit te leggen: Engelstalige Wikipedia-artikelen leiden meestal terug naar Philosophy wanneer je in een doorlopende keten telkens de eerste hyperlink van een pagina volgt. Wat het de moeite waard maakt om hierbij stil te staan, is niet de truc zelf, maar de reden waarom het werkt.
Matthew Prebeg, die het fenomeen demonstreerde in een recente Wikipedia YouTube-video, legt het uit aan de hand van twee verbonden ideeën: abstractie en categorisering. Neem een specifiek object, bijvoorbeeld een houten keukenstoel. Die stoel is een type stoel, wat een type zitmeubel is, wat een type meubilair is, wat een object is, wat materie is. Elke stap is een trede op wat Prebeg een ladder van abstractie noemt. Hoe hoger je klimt, hoe fundamenteler het concept wordt.
Het punt is: er is geen enkele juiste ladder. Je zou vanuit diezelfde stoel kunnen abstraheren naar "zitten", dan naar "lichaamsbeweging", dan naar "biologie", en ergens totaal anders eindigen voordat de keten je uiteindelijk toch weer richting philosophy trekt. De bestemming blijft hetzelfde, ongeacht de route.
Waarom philosophy bovenaan elke ladder staat
Dit is waar het pas echt interessant wordt. Philosophy houdt zich in de kern bezig met de meest fundamentele vragen die er zijn. Epistemologie vraagt hoe we dingen weten. Metafysica vraagt wat de realiteit werkelijk is. Ethiek vraagt wat ertoe doet en waarom. Logica vraagt hoe geldige redeneringen werken. Deze vier gebieden staan niet naast andere kennisgebieden; ze staan eronder.
Prebeg haalt ook family resemblances aan, een concept dat verklaart waarom categorieën rommeliger zijn dan ze lijken. Leden van een categorie delen niet altijd één enkel definiërend kenmerk. In plaats daarvan overlappen ze op verschillende manieren, zoals familieleden die sommige eigenschappen delen, maar niet allemaal. Dit maakt categorisering inherent filosofisch, zelfs als niemand er bewust bij stilstaat.
Het Philosophy Game projecteert dat proces in feite op de linkstructuur van Wikipedia. Elke eerste link fungeert als de vraag: "wat is dat, in bredere zin?" Herhaal die vraag vaak genoeg en je komt altijd uit bij iets fundamenteels.
De invalshoek van experimental philosophy
Wat de meeste spelers missen wanneer ze op deze game stuiten, is dat het fungeert als een vorm van experimental philosophy. Dit is een relatief recente en enigszins omstreden methodologie die empirische data gebruikt om filosofische vragen direct te benaderen, in plaats van alleen op de achtergrond door data geïnformeerd te worden.
Het Philosophy Game genereert echte, observeerbare data over hoe mensen kennis structureren in een collaboratieve encyclopedie. Het feit dat zoveel artikelen convergeren naar één bestemming is geen ontwerpbeslissing van Wikipedia-editors. Het ontstaat organisch uit de manier waarop mensen concepten schrijven, categoriseren en linken. Dat ontstaan is op zichzelf filosofisch significant.
Het is bovendien, eerlijk gezegd, een goede manier om een uur te verliezen. Kies het meest obscure artikel dat je kunt vinden, iets over een onbeduidend belastinggeschil uit de 14e eeuw of een obscure keversoort, en de keten trekt je binnen een dozijn clicks alsnog richting Philosophy. De consistentie is wat het minder als een quirk laat voelen en meer als iets structureels over hoe kennis werkt.
Wat dit betekent voor hoe we denken over games en kennissystemen
Games zijn altijd goed geweest in het blootleggen van verborgen structuren. Of het nu de manier is waarop een roguelike waarschijnlijkheid onthult door herhaling, of de manier waarop een puzzelgame ruimtelijk inzicht aanleert zonder het ooit bij naam te noemen; spelen heeft de neiging om de regels achter dingen bloot te leggen. Het Philosophy Game doet precies dat voor de architectuur van menselijke kennis.
Voor iedereen die houdt van games die nieuwsgierigheid en lateraal denken belonen, krabt dit soort browser-gebaseerde experimenten aan dezelfde jeuk. Als je houdt van games die complexe systemen bouwen vanuit simpele regels, bekijk dan onze gaming guides voor titels die hetzelfde doen op meer interactieve manieren. Rue Valley bouwt bijvoorbeeld zijn volledige loop-breaking mechanic op een verrassend filosofisch uitgangspunt over intentie en vrije wil, en de Rue Valley beginner's guide is een solide startpunt als je dat in actie wilt zien.
Het bredere punt is dat het Philosophy Game niet zomaar een party trick is. Het is een demonstratie dat kennis, wanneer deze wordt georganiseerd door mensen die dingen aan andere mensen proberen uit te leggen, van nature neigt naar de meest fundamentele vragen die er zijn. Elk artikel is, in zekere zin, een voetnoot bij een meer basale vraag. Volg genoeg voetnoten en je eindigt waar de vragen begonnen.
Voor een diepere blik op games die betekenis opbouwen door middel van systemen en loops, laat de Rue Valley intention system guide precies zien hoe die filosofische structuur in de praktijk uitpakt.
