Cambria เปิดตัว Renown ระบบชื่อเสียง (Reputation System) ที่ให้คะแนนแก่ผู้ถือ NFT โดยคำนึงถึงระยะเวลาการถือครองและพฤติกรรมของผู้ใช้งาน โครงสร้างนี้ได้รับแรงบันดาลใจมาจากโมเดล veTokenomics ของ Curve Finance ซึ่งเป็นกลไกการล็อกโทเคนเพื่อโหวต (vote-escrowed token) ที่เปิดตัวในปี 2020 เพื่อให้รางวัลแก่ผู้ที่ให้สภาพคล่องในระยะยาวและลดการเก็งกำไรระยะสั้น
Renown ต่อยอดมาจากระบบ Loyalty Score เดิมของ Cambria โดยเพิ่มการติดตามกิจกรรมและตัวชี้วัดการมีส่วนร่วม (Engagement Metrics) เข้ามา ระบบนี้เข้ามาแก้ปัญหาเรื้อรังในตลาด NFT ที่ผู้ถือครองระยะยาวมักไม่ได้รับสิทธิพิเศษไปมากกว่าผู้ที่เข้ามาเก็งกำไรเพื่อทำกำไรระยะสั้น (Flip assets)
หากไม่มีการแยกแยะด้วยระยะเวลา ผู้สนับสนุนยุคแรกเริ่มก็ต้องแข่งขันในระดับเดียวกับนักเทรดฉาบฉวย เอกสาร Proof of Contribution ของ Fishing Frenzy ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า "แนวคิดหลักเบื้องหลังโทเคนชื่อเสียงคือ ผู้ใช้งานทุกคนไม่ได้มีความเท่าเทียมกัน และไม่ควรได้รับรางวัลเท่ากัน" Renown จึงนำตรรกะนี้มาใช้โดยสร้างลำดับขั้นตามระยะเวลาการถือครองและการมีส่วนร่วมอย่างจริงจัง
การทำงานของ Renown
Renown จะคำนวณคะแนน veNFTScore ให้กับผู้ถือแต่ละราย โดยพิจารณาจากระยะเวลาการถือครอง กิจกรรมการ Staking และการมีส่วนร่วมในระบบนิเวศ คะแนนจะเพิ่มขึ้นเมื่อมีการถือครองหรือ Staking NFT ไว้ รวมถึงผ่านฟีเจอร์ที่เรียกว่า Attunement ซึ่งเป็นการผูก NFT เข้ากับกิจกรรมเฉพาะภายในเกมหรือฟังก์ชันของระบบนิเวศ ตัวอย่างเช่น Founder NFT อาจถูกผูกไว้กับกิลด์ (Guild) กิจกรรมในเกม หรือสินทรัพย์ดิจิทัล โดยที่ veNFTScore จะช่วยปลดล็อกไอเทมตกแต่ง (Cosmetic upgrades) ผลตอบแทน (Yield) หรือ สิทธิพิเศษอื่นๆ ในเกม การขายหรือโอน NFT จะทำให้คะแนนถูกรีเซ็ตใหม่ทั้งหมด เพื่อเน้นย้ำถึงความมุ่งมั่นในการถือครองระยะยาว
การออกแบบนี้สะท้อนถึง veTokenomics ของ Curve ซึ่งสร้างขึ้นเพื่อป้องกันการย้ายสภาพคล่องไปมา (Yield-hopping) และให้รางวัลแก่ผู้ให้สภาพคล่องระยะยาว Ben ผู้ร่วมก่อตั้ง Curve อธิบายว่า veTokenomics คือการสร้าง "ปราการทางเวลา (Temporal moat) ระหว่างผู้สร้างและนักฉวยโอกาส" ซึ่งเป็นกลไกที่ช่วยสร้างเสถียรภาพให้กับโปรเจกต์ในช่วงเริ่มต้น
วิวัฒนาการจาก Loyalty Score
Loyalty Score ของ Cambria ที่เปิดตัวในเดือนกันยายน 2024 ได้ติดตามระยะเวลาการถือครองนับตั้งแต่การ Mint หรือการโอนครั้งล่าสุด ผู้ที่ถือ NFT ตั้งแต่การ Mint ครั้งแรกจะได้รับสถานะ First Founder และได้รับสิทธิพิเศษเฉพาะตัว Renown ได้ขยายรากฐานนั้นโดยการรวมการติดตามตามเวลาเข้ากับการมีส่วนร่วมอย่างจริงจังและการมีส่วนร่วมในระบบนิเวศ เพื่อวัดทั้งการถือครองแบบ Passive และการมีส่วนร่วมแบบ Active
ข้อดีและข้อควรพิจารณา
Renown นำเสนอข้อดีด้านการออกแบบหลายประการ ทั้งการสร้างการยอมรับตามความภักดี (Loyalty-based recognition) การเปิดช่องทางใหม่สำหรับรางวัลที่อิงตามระยะเวลา และการจัดหาเครื่องมือสำหรับจัดการอุปทาน NFT ผ่านแรงจูงใจในการมีส่วนร่วม
ระบบนี้ยังมีความเสี่ยงเช่นกัน โดยอาจให้ประโยชน์แก่ผู้ถือครองเดิมมากเกินไปในขณะที่สร้างอุปสรรคสำหรับผู้เข้าร่วมรายใหม่ NFT ในช่วงเริ่มต้นจำเป็นต้องมีประโยชน์ใช้สอย (Utility) ที่ชัดเจนเพื่อให้ระบบสร้างมูลค่าได้ และเนื่องจาก NFT มีสภาพคล่องน้อยกว่าโทเคนทั่วไป แรงจูงใจที่อิงตามเวลาอาจ ลดกิจกรรมในตลาดลงได้อีก
กรณีการใช้งานในปัจจุบันและแผนงานในอนาคต
Cambria ได้นำ Renown มาใช้ในการถ่วงน้ำหนักการเปิดตัว Island NFT การจัดกิจกรรมแจกของรางวัล (Giveaways) และการสุ่มแจก (Raffles) รวมถึงการแจกจ่าย NFT และโทเคน แผนในอนาคตประกอบด้วยการใช้ veNFTScore เพื่อให้สิทธิ์ในการโหวตธรรมาภิบาล (Governance voting), การจัดสรร Emissions, ส่วนลด และสิทธิประโยชน์อื่นๆ ในระบบนิเวศ
Renown สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงในวงกว้างไปสู่ระบบที่อิงตามชื่อเสียงในโลก web3 โมเดลที่คล้ายกันนี้ปรากฏอยู่ใน Whitelist แบบโปรแกรมของ GLHFers, เครื่องมือวัดชื่อเสียงผู้เล่นของ Pixels และ Proof of Contribution ของ Fishing Frenzy ระบบเหล่านี้สะท้อนถึงความสนใจที่เพิ่มขึ้นในโครงสร้างรางวัลที่ยั่งยืน ซึ่งให้ความสำคัญกับความภักดี การมีส่วนร่วม และการเข้าร่วมในระยะยาว มากกว่าการเก็งกำไรระยะสั้น
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
ระบบ Renown ของ Cambria คืออะไร?
Renown คือโครงสร้างชื่อเสียงสำหรับผู้ถือ NFT ที่คำนวณคะแนน veNFTScore โดยอิงจากระยะเวลาการถือครองและกิจกรรมต่างๆ โดยให้รางวัลแก่ผู้ที่ถือครองอย่างต่อเนื่องและมีส่วนร่วมในระบบนิเวศอย่างจริงจัง
Renown แตกต่างจาก Loyalty Score เดิมอย่างไร?
Loyalty Score ติดตามเพียงระยะเวลาการถือครองเท่านั้น แต่ Renown เพิ่มตัวชี้วัดกิจกรรม การติดตามการมีส่วนร่วม และฟีเจอร์ Attunement เข้ามา ทำให้เห็นภาพรวมการมีส่วนร่วมของผู้ถือครองได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
Attunement ใน Renown คืออะไร?
Attunement คือการผูก NFT เข้ากับกิจกรรมในเกม สินทรัพย์ หรือกิจกรรมในระบบนิเวศโดยเฉพาะ ซึ่งช่วยให้ veNFTScore ของ NFT นั้นสามารถปลดล็อกสิทธิประโยชน์ต่างๆ เช่น ผลตอบแทน ไอเทมตกแต่ง หรือสิทธิพิเศษอื่นๆ
การขาย NFT ส่งผลต่อ veNFTScore หรือไม่?
ส่งผล การโอนหรือขาย NFT จะทำให้ veNFTScore ถูกรีเซ็ต ซึ่งเป็นการเน้นย้ำถึงความสำคัญของการถือครองระยะยาวและการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง
Renown จะมอบประโยชน์อะไรในอนาคต?
Cambria วางแผนที่จะขยาย Renown ให้ครอบคลุมถึงสิทธิ์การโหวตธรรมาภิบาล, การจัดสรร Emissions, ส่วนลด และสิทธิประโยชน์อื่นๆ ในระบบนิเวศที่ผูกกับ veNFTScore
เหตุใดระบบชื่อเสียงจึงได้รับความนิยมใน web3?
ระบบชื่อเสียงช่วยแยกแยะผู้สนับสนุนระยะยาวออกจากนักเทรดระยะสั้น ซึ่งช่วยส่งเสริมความภักดี การมีส่วนร่วม และโมเดลรางวัลที่ยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศ NFT
