Web3 gaming เติบโตอย่างต่อเนื่องด้วยความเร็วสูง อุตสาหกรรมนี้มียอด Daily Active Wallets สูงถึง 7.4 ล้านกระเป๋า และมีการเปิดตัวเกมใหม่กว่า 1,600 เกมภายในปีเดียว กิจกรรมในเกมโดยรวมเพิ่มขึ้นเกือบ 5 เท่าเมื่อเทียบกับช่วงสิ้นปี 2023 แม้ตัวเลขเหล่านี้จะสะท้อนให้เห็นถึงการหลั่งไหลเข้ามาของผู้เล่นและการพัฒนาที่แข็งแกร่ง แต่ก็เน้นย้ำให้เห็นถึงความท้าทายที่เพิ่มขึ้น นั่นคือการรักษาฐานผู้เล่นในระยะยาว (Player Retention)
Web3 เติบโตต่อเนื่อง แต่ยังขาดการรักษาฐานผู้เล่น
แม้จำนวนผู้ใช้และโปรเจกต์ใหม่จะเพิ่มขึ้น แต่เกมจำนวนมากยังขาดระบบความภักดี (Loyalty Systems) ที่มีประสิทธิภาพ ในกรณีส่วนใหญ่ กลไกความภักดีมักถูกมองว่าเป็นเรื่องรองหรือไม่มีอยู่จริง ในขณะที่สภาพแวดล้อมของเกมมีความเป็นสังคมมากขึ้น รองรับการเล่นแบบ Cross-platform และขับเคลื่อนด้วยชุมชน ความจำเป็นในการมีระบบความภักดีที่มีประสิทธิภาพจึงมีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ เกมที่ล้มเหลวในการนำเสนอวิธีที่น่าสนใจเพื่อให้ผู้เล่นยังคงมีส่วนร่วม มีความเสี่ยงที่จะสูญเสียพื้นที่ แม้จะเป็นตลาดที่กำลังเติบโตก็ตาม

รายงานเกมจาก DappRadar ประจำปี 2024
ข้อจำกัดของโมเดลความภักดีแบบดั้งเดิม
ใน Ecosystem ของเกมหลายแห่ง โปรแกรมความภักดียังคงมีความเรียบง่าย มักอยู่ในรูปแบบของระบบแต้มพื้นฐาน ตารางจัดอันดับ (Leaderboards) หรือรางวัลจากการล็อกอินรายวัน แนวทางเหล่านี้ไม่สอดคล้องกับวิธีการที่ผู้เล่นมีส่วนร่วมในปัจจุบัน ข้อมูลล่าสุดแสดงให้เห็นว่า 79 เปอร์เซ็นต์ของผู้เล่นที่ใช้จ่ายในเกม mobile มีปฏิสัมพันธ์กับโปรแกรมความภักดี และกว่าครึ่งระบุว่าพวกเขาจะใช้จ่ายมากขึ้นหากรางวัลที่ได้รับมีมูลค่าสูงขึ้น สิ่งนี้บ่งชี้ถึงความต้องการที่แข็งแกร่งสำหรับการมีส่วนร่วมที่ลึกซึ้งและมีความหมายมากขึ้น
ผู้เล่นเริ่มมองว่าความก้าวหน้า (Progression) และการได้รับการยอมรับในเวลาและความทุ่มเทของตนนั้นเป็นแรงจูงใจมากกว่าสิทธิพิเศษระยะสั้น โมเดลความภักดีแบบมีส่วนร่วม (Participatory Loyalty Models) มักช่วยเพิ่มการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม เกมจำนวนมากยังคงพึ่งพาสิ่งจูงใจแบบคงที่ (Static Incentives) ซึ่งไม่ปรับเปลี่ยนตามพฤติกรรมหรือความคาดหวังของผู้เล่น
ความไม่สอดคล้องนี้ถูกเน้นย้ำเพิ่มเติมโดยงานวิจัยผู้บริโภคที่แสดงให้เห็นว่าเกมเมอร์รุ่นใหม่ส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับการเล่นแบบ Cross-platform และต่อต้านโฆษณาที่รบกวนประสบการณ์ ข้อมูลเชิงลึกเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าระบบความภักดีจำเป็นต้องมีความบูรณาการ ยืดหยุ่น และเข้าใจชุมชน เพื่อให้มีประสิทธิภาพในตลาดปัจจุบัน

รายงานการใช้จ่ายในเกมมือถือประจำปี 2024 ของ Mistplay
การเกิดขึ้นของโซลูชันความภักดีแบบ Web3-Native
แพลตฟอร์มเกม Web3 จำนวนหนึ่งเริ่มเข้ามาแก้ไขช่องว่างนี้ด้วยการนำเสนอระบบความภักดีแบบ on-chain โมเดลเหล่านี้มุ่งเน้นไปที่รางวัลที่นำไปใช้ร่วมกันได้ (Composable Rewards) และการเป็นเจ้าของสินทรัพย์ผ่านกระเป๋าเงิน (Wallet-native ownership) ซึ่งช่วยให้ผู้เล่นสามารถนำความสำเร็จและสิ่งจูงใจติดตัวไปใช้ข้ามเกมและ Ecosystem ต่างๆ ได้ การเปลี่ยนแปลงนี้สะท้อนถึงแนวโน้มในวงกว้างไปสู่ประสบการณ์ดิจิทัลที่คงอยู่ถาวรและพกพาได้
Decentraland โปรแกรม Marketplace Credits เป็นตัวอย่างหนึ่งของแนวทางใหม่นี้ โดยมอบเครดิตให้แก่ผู้ใช้สำหรับกิจกรรมต่างๆ เช่น การสำรวจโลก การเข้าร่วมอีเวนต์ และการมีส่วนร่วมกับแพลตฟอร์ม เครดิตเหล่านี้สามารถนำไปแลกเปลี่ยนเป็นสินค้าเสมือนจริง เช่น Wearables และ Emotes ซึ่งเปลี่ยนการมีส่วนร่วมในชีวิตประจำวันให้กลายเป็นวงจรการมีส่วนร่วมที่มีโครงสร้าง

Decentraland เปิดตัว Marketplace Credits
Gamer Exchange ของ Mastercard และอื่นๆ
นอกเหนือจากแพลตฟอร์มเกมแล้ว บริษัทที่มีชื่อเสียงยังทดลองใช้ระบบความภักดีบนพื้นฐาน Web3 อีกด้วย Gamer Exchange ของ Mastercard ช่วยให้ผู้ใช้สามารถแปลงคะแนนสะสมที่มีอยู่จากธนาคาร สายการบิน และร้านค้าปลีก ให้กลายเป็นสกุลเงินในเกมได้ โมเดลนี้แสดงให้เห็นว่าพื้นที่ของระบบความภักดีกำลังกลายเป็นกลยุทธ์สำคัญ ไม่ใช่แค่สำหรับบริษัทเกมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงแบรนด์ผู้บริโภครายใหญ่ด้วย
ผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานก็มีบทบาทในวิวัฒนาการนี้เช่นกัน ตัวอย่างเช่น Mojito Loyalty นำเสนอเครื่องมือที่ช่วยให้โปรเจกต์เกมสามารถรวมระบบเควสต์บน On-chain, รางวัลชุมชน และกลไกความก้าวหน้าเข้าสู่สภาพแวดล้อมดิจิทัลได้โดยตรง ในขณะเดียวกัน เกมอย่าง Forgotten Runiverse และ Pixels กำลังใช้โปรแกรมความภักดีเพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจของผู้เล่นที่ขยายขอบเขตไปไกลกว่าการเล่นเพียงเซสชันเดียว โดยเน้นย้ำถึงการมีส่วนร่วมอย่างต่อเนื่องและการมีส่วนร่วมของชุมชน
Forgotten Runiverse และ Pixels
ความภักดีคือองค์ประกอบหลักของการรักษาฐานผู้เล่น
จุดเน้นของอุตสาหกรรมกำลังเปลี่ยนจากการเติบโตอย่างรวดเร็วไปสู่การมีส่วนร่วมที่ยั่งยืน ในปี 2024 มีการเลิกจ้างงานในอุตสาหกรรมเกมกว่า 12,000 ตำแหน่ง เนื่องจากสตูดิโอต้องเผชิญกับต้นทุนการพัฒนาที่สูงขึ้นและผลตอบแทนที่ลดลงจากกลยุทธ์การหาผู้ใช้ใหม่ (User Acquisition) แบบดั้งเดิม เพื่อเป็นการตอบโต้ หลายบริษัทจึงหันมาใช้โมเดลความภักดี, battle passes และฟีเจอร์ Live Service เพื่อขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมในระยะยาว
เครื่องมือความภักดีแบบดั้งเดิมไม่เหมาะกับการเปลี่ยนแปลงนี้ รางวัลแบบคงที่และระบบความก้าวหน้าที่จำกัดไม่สามารถตอบสนองความคาดหวังของผู้เล่นที่โต้ตอบกับเกมในรูปแบบทางสังคม ความคิดสร้างสรรค์ และข้ามแพลตฟอร์มได้อีกต่อไป ในทางตรงกันข้าม โปรแกรมความภักดีแบบ On-chain นำเสนอกรอบการทำงานที่ปรับเปลี่ยนได้มากกว่า โดยสามารถให้รางวัลแก่ผู้เล่นไม่เพียงแค่กิจกรรมในเกมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการมีส่วนร่วมอื่นๆ เช่น การเข้าร่วมอีเวนต์เสมือนจริง การสร้างคอนเทนต์ หรือการสร้างชุมชน
John Wright รองประธานฝ่าย Mobile Publishing ที่ Kwalee ได้ตั้งข้อสังเกตว่าเป้าหมายไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการปรับปรุงตัวชี้วัดการรักษาฐานผู้เล่นระยะสั้นอีกต่อไป นักพัฒนากำลังมุ่งสร้างระบบความภักดีที่จะดึงผู้เล่นให้กลับมาเล่นซ้ำเป็นเวลาหลายเดือนหรือหลายปี วิสัยทัศน์ที่กว้างขึ้นนี้ต้องการเครื่องมือที่สามารถรับรู้และให้รางวัลแก่การกระทำของผู้เล่นที่หลากหลายในรูปแบบที่โปร่งใส พกพาได้ และมีความหมาย

การเลิกจ้างในอุตสาหกรรมเกมพุ่งสูงขึ้น: สูญเสียงาน 14,600 ตำแหน่งในปี 2024
บทสรุป
ในขณะที่ Ecosystem ของเกมกำลังเคลื่อนไปสู่เศรษฐกิจแบบเปิดและตัวตนแบบข้ามแพลตฟอร์ม โปรแกรมความภักดีกำลังกลายเป็นองค์ประกอบพื้นฐานมากกว่าจะเป็นฟีเจอร์เสริม ความสามารถในการติดตาม ให้รางวัล และนำความสำเร็จของผู้เล่นติดตัวไปใช้ข้ามประสบการณ์ต่างๆ นั้นสอดคล้องกับธรรมชาติแบบกระจายศูนย์ (Decentralized) ของ Web3 ได้เป็นอย่างดี
เมื่อระบบความภักดีถูกสร้างขึ้นบน On-chain และบูรณาการเข้ากับประสบการณ์หลักของผู้เล่น มันจะสร้างสภาพแวดล้อมที่สอดคล้องและคุ้มค่าซึ่งช่วยกระชับความสัมพันธ์ในชุมชน แนวทางนี้ไม่เพียงแต่สนับสนุนการรักษาฐานผู้เล่นเท่านั้น แต่ยังช่วยให้เกิดรูปแบบใหม่ของการแสดงออกและการมีส่วนร่วมของผู้เล่น ในบริบทนี้ ความภักดีกำลังวิวัฒนาการจากเครื่องมือทางการตลาดไปสู่กลไกสำคัญในการสร้างมูลค่าระยะยาวในชุมชนเกม
โปรแกรมความภักดีแบบ Web3-native ไม่ใช่แค่ฟีเจอร์ทดลองอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นส่วนสำคัญของ Gaming Stack ที่ช่วยให้นักพัฒนาสามารถตอบสนองความคาดหวังที่ทันสมัยในด้านการยอมรับ การเป็นเจ้าของ และการมีส่วนร่วมของชุมชน ในขณะที่อุตสาหกรรมยังคงเติบโตเต็มที่ ความภักดีมีแนวโน้มที่จะกลายเป็นหนึ่งในฟีเจอร์ที่กำหนดความสำเร็จของแพลตฟอร์มเกม Web3




