ภาพรวม
Spore พัฒนาโดย Maxis และจัดจำหน่ายโดย Electronic Arts ในเดือนธันวาคม 2008 เป็นเกมแนววิวัฒนาการจำลอง (Evolution Simulator) ที่มีหลายช่วงเวลาและยากจะนิยามให้อยู่ในแนวเกมใดแนวเกมหนึ่งเพียงอย่างเดียว ช่วงแรกคุณอาจจะกำลังเล่นเกมแนวแอ็กชันมุมมองจากด้านบนในโลกใต้น้ำ แต่ผ่านไปไม่กี่ชั่วโมง เกมจะเปลี่ยนเป็นแนววางแผนกลยุทธ์แบบเรียลไทม์ (Real-time Strategy หรือ RTS) ที่ให้คุณบริหารจัดการเผ่าพันธุ์และพิชิตอารยธรรมต่างๆ โดยมีจุดเชื่อมโยงสำคัญคือสิ่งมีชีวิตที่คุณเป็นคนสร้างขึ้นมา ซึ่งชะตากรรมของสปีชีส์ (Species) นี้จะขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของคุณตลอดระยะเวลาหลายล้านปีในเกม
จุดเด่นที่สุดของเกมคือความต่อเนื่อง (Continuity) ทุกการตัดสินใจตั้งแต่ใน Cell stage ไม่ว่าจะเป็นการเลือกชิ้นส่วนร่างกายมาประกอบ หรือการเลือกสายพันธุ์ระหว่างกินเนื้อ (Carnivore) หรือกินพืช (Herbivore) จะส่งผลต่อเนื่องไปถึงพฤติกรรมของสิ่งมีชีวิตของคุณใน Creature stage ซึ่งผลกระทบแบบลูกโซ่นี้เองที่ทำให้ผู้เล่นอินไปกับเกมได้มากกว่าการเลือกด่านเล่นแบบทั่วไป
SPORE™ content image
5 ช่วงวิวัฒนาการของ Spore มีอะไรบ้าง?
Spore แบ่งแคมเปญออกเป็น 5 ช่วงหลัก ซึ่งแต่ละช่วงจะมีระบบการเล่น (Mechanics) และบรรยากาศที่แตกต่างกันไป:
SPORE™ content image
- Cell: เอาตัวรอดในโลกใต้น้ำแบบ 2D กินหรือถูกกิน
- Creature: สำรวจโลกบนบกแบบ 3D เน้นปฏิสัมพันธ์ทางสังคมและการต่อสู้
- Tribe: เริ่มต้นการบริหารทรัพยากรและยูนิตในแบบ RTS
- Civilization: สร้างเมืองและพิชิตโลกทั้งใบ
- Space: สำรวจกาแล็กซีแบบไร้ขีดจำกัดและการทูตระหว่างดวงดาว
Cell stage ทำหน้าที่เป็นบทสอนเล่น (Tutorial) สั้นๆ ที่ช่วยให้ผู้เล่นเข้าใจตรรกะของเกมก่อนจะเข้าสู่ Creature stage ที่เปิดโลกกว้างแบบ 3 มิติ และเมื่อถึง Space stage เกม Spore ก็ได้กลายร่างเป็นเกมแนวแซนด์บ็อกซ์ (Sandbox) จำลองกาแล็กซีที่มีทั้งการปรับสภาพดาวเคราะห์ (Terraforming) และการทูตระหว่างเผ่าพันธุ์
ระบบการเล่นและกลไกต่างๆ
แต่ละช่วงของเกมหยิบยืมองค์ประกอบจากแนวเกมต่างๆ มาใช้โดยไม่ได้ยึดติดกับแนวใดแนวหนึ่งอย่างเต็มตัว ใน Civilization stage เกมจะดึงระบบจากเกม RTS มาใช้ ให้ผู้เล่นบริหารจัดการหลายเมือง สร้างกองทัพ และยึดครองชาติคู่แข่งผ่านทางทหาร เศรษฐกิจ หรือศาสนา ส่วน Space stage จะทลายกรอบเหล่านั้นทิ้งทั้งหมด แล้วมอบยานอวกาศให้ผู้เล่นออกไปสำรวจ สร้างอาณานิคม และมีปฏิสัมพันธ์กับอารยธรรมต่างดาวได้อย่างอิสระเกือบไร้ขีดจำกัด
หัวใจสำคัญของประสบการณ์นี้คือเครื่องมือสร้างสรรค์ (Creation tools) โปรแกรมแก้ไขของ Spore ช่วยให้ผู้เล่นปั้นสิ่งมีชีวิต ออกแบบยานพาหนะ สร้างอาคาร และประกอบยานอวกาศด้วยระบบลากและวาง (Drag-and-drop) ซึ่งจะสร้างแอนิเมชันแบบ Procedural ออกมาโดยอัตโนมัติ หากคุณสร้างสิ่งมีชีวิตที่มี 6 ขาและแขนที่ไม่สมมาตร ระบบแอนิเมชันของเกมจะปรับเปลี่ยนการเคลื่อนไหวให้เข้ากับรูปร่างแปลกประหลาดที่คุณสร้างขึ้นแบบเรียลไทม์
SPORE™ content image
นวัตกรรมและฟีเจอร์ที่ไม่เหมือนใคร
ระบบสร้างสิ่งมีชีวิตของ Spore กลายเป็นกระแสฮือฮาในวัฒนธรรมเกมเมื่อมีการปล่อยเดโมแยกออกมาให้ลองเล่นก่อนเกมตัวเต็ม ผู้เล่นสร้างสิ่งมีชีวิตนับล้านตัวและแชร์ผ่าน Sporepedia ซึ่งเป็นคลังข้อมูลออนไลน์ที่จะนำสิ่งมีชีวิตที่ผู้เล่นคนอื่นสร้างขึ้นมาใส่ในเกมของคุณโดยอัตโนมัติ ส่งผลให้ไม่มีการเล่นของใครที่เหมือนกันเลย อารยธรรมต่างดาวที่คุณพบใน Space stage จึงถูกสร้างขึ้นจากสิ่งมีชีวิตที่ผู้เล่นคนอื่นออกแบบไว้ ทำให้จักรวาลในเกมมีความคาดเดาไม่ได้อย่างแท้จริง
ระบบแอนิเมชันแบบ Procedural นั้นน่าทึ่งมาก แทนที่จะต้องมานั่งทำแอนิเมชันด้วยมือสำหรับสิ่งมีชีวิตทุกรูปแบบ Maxis ได้สร้างระบบที่คำนวณการเคลื่อนไหว การโจมตี และท่าทางทางสังคมตามโครงสร้างทางกายภาพจริงๆ ของสิ่งมีชีวิตนั้นๆ ถือเป็นแนวทางทางเทคนิคที่เป็นทางออกอันชาญฉลาดสำหรับปัญหาด้านการออกแบบที่ซับซ้อน
SPORE™ content image
เนื้อหาและการเล่นซ้ำ
Spore รองรับไฟล์เซฟหลายไฟล์และสนับสนุนให้ผู้เล่นเริ่มต้นใหม่ด้วยปรัชญาการวิวัฒนาการที่แตกต่างกันไป สิ่งมีชีวิตกินพืชที่รักสงบและเน้นสังคมจะได้รับประสบการณ์ใน Creature และ Tribe stage ที่ต่างจากสิ่งมีชีวิตกินเนื้อสายโหดที่ต้องต่อสู้เพื่อขึ้นสู่จุดสูงสุดของห่วงโซ่อาหารอย่างสิ้นเชิง เฉพาะใน Space stage ก็มีระบบดาวฤกษ์หลายร้อยแห่ง แต่ละแห่งมีดาวเคราะห์ที่สามารถเข้าไปตั้งอาณานิคม ปรับสภาพ หรือแค่เฝ้าสังเกตการณ์ได้
ตลอดหลายปีที่ผ่านมา มีภาคเสริม (Expansion packs) ออกมามากมายเพื่อขยายเนื้อหาของเกมหลัก เช่น Galactic Adventures ที่เพิ่มเนื้อหาแบบภารกิจเข้ามาใน Space stage และ Creepy and Cute Parts Pack ที่ช่วยเพิ่มคลังชิ้นส่วนในโปรแกรมแก้ไขสิ่งมีชีวิตให้มากขึ้นไปอีก สำหรับเกมที่วางจำหน่ายในปี 2008 Spore ยังคงเล่นได้ทั้งบน Windows และ macOS และเครื่องมือสร้างสรรค์ของเกมก็ยังคงดึงดูดผู้เล่นที่มองว่าตัว Editor คือฟีเจอร์หลักมากกว่าจะเป็นแค่ทางผ่านไปสู่จุดจบของเกม