Tổng quan
Heavy Rain là một tựa game giật gân tâm lý đậm chất điện ảnh được phát triển và phát hành bởi Quantic Dream, ra mắt lần đầu vào ngày 18 tháng 2 năm 2010. Được xây dựng dựa trên cốt lõi là lối chơi dẫn dắt bởi cốt truyện (narrative-driven gameplay), trò chơi đặt bốn nhân vật chính vào trung tâm của một cuộc điều tra kẻ sát nhân hàng loạt, đan xen câu chuyện của họ thông qua những lựa chọn có sức nặng thực sự từ người chơi. Game không có trạng thái "thua cuộc" theo cách truyền thống. Các nhân vật có thể chết, nhưng câu chuyện vẫn tiếp diễn mà không có họ.
Bí ẩn trung tâm xoay quanh Origami Killer, một kẻ bắt cóc hàng loạt chuyên dìm chết các nạn nhân trong nước mưa và để lại những hình nhân giấy origami làm "danh thiếp". Bốn nhân vật bị cuốn vào cuộc điều tra này gồm: Ethan Mars, một người cha đau khổ có con trai bị bắt cóc; Scott Shelby, một thám tử tư đang âm thầm theo đuổi vụ án; Norman Jayden, một chuyên gia phân tích tâm lý tội phạm của FBI với công cụ thực tế tăng cường (augmented reality) tối tân mang tên ARI; và Madison Paige, một nữ phóng viên ảnh thường xuyên chạm trán với Ethan. Ban đầu, họ hoàn toàn xa lạ với nhau. Nhưng tất cả đều đóng vai trò then chốt.
Mỗi nhân vật mang đến một lối chơi riêng biệt, phản ánh những cung bậc cảm xúc khác nhau và cung cấp cho người chơi một góc nhìn độc đáo về cùng một cuộc khủng hoảng đang diễn ra. Kết quả là một trải nghiệm gần giống với một bộ phim truyền hình tội phạm nhiều tập hơn là một trò chơi truyền thống, nơi mà mọi thao tác của bạn sẽ quyết định ai là người sống sót và cái kết sẽ ra sao.
Lối chơi và cơ chế
Heavy Rain vận hành gần như hoàn toàn dựa trên các quick-time events (QTE) và các nút bấm theo ngữ cảnh. Nghe có vẻ hạn chế, nhưng bạn sẽ bất ngờ trước cách Quantic Dream tạo ra sự căng thẳng tột độ từ định dạng này. Các cơ chế chính bao gồm:
- Các nút bấm theo ngữ cảnh gắn liền với hành động của nhân vật
- Cây hội thoại phân nhánh làm thay đổi mối quan hệ và kết quả
- Khám phá môi trường thông qua di chuyển chậm rãi, có chủ đích
- Các chuỗi hành động tính giờ nơi sự do dự sẽ phải trả giá
- Các tuyến truyện song song hội tụ dựa trên quyết định của người chơi
Cơ chế điều khiển được cố tình thiết kế thiếu chính xác trong những khoảnh khắc căng thẳng. Một phân đoạn mà Ethan phải chứng minh quyết tâm cứu con trai bằng cách thực hiện những thử thách đau đớn về thể xác trở nên hiệu quả hơn chính nhờ cảm giác khó chịu khi điều khiển. Đó là thiết kế có chủ đích, không phải là lỗi thực thi.
Thế giới và bối cảnh
Trò chơi diễn ra tại một thành phố kiểu Mỹ đẫm mưa, được khắc họa bằng tông màu xám xịt, ngột ngạt. Quantic Dream đã xây dựng những môi trường mang lại cảm giác "có hơi người" dù không quá rộng lớn. Căn hộ chật chội của Ethan sau khi gia đình tan vỡ, không gian rực rỡ ánh đèn neon của hộp đêm nơi Madison thâm nhập, hay văn phòng làm việc vô trùng của FBI nơi Jayden chiến đấu với những con quỷ trong lòng mình song song với cuộc điều tra. Mỗi địa điểm đều củng cố tâm trạng cho hành trình của nhân vật đó.
Bản thân cơn mưa đóng vai trò như một nhân vật. Nó hiếm khi tạnh. Nó làm ngập các tầng hầm. Nó tạo ra áp lực thời gian. Phương thức gây án của Origami Killer đòi hỏi điều đó, và bầu không khí của trò chơi hòa quyện vào đó với sự nhất quán, khiến cả thế giới như đang chìm dần trong nước.
Tác động và di sản
Heavy Rain ra đời vào thời điểm mà các trò chơi kể chuyện tương tác (interactive narrative) vẫn khó tiếp cận với đại chúng. Trò chơi đã bán được hơn ba triệu bản chỉ riêng trên PlayStation 3, góp phần khẳng định vị thế của thể loại game phiêu lưu đối với thế hệ mới và trực tiếp ảnh hưởng đến làn sóng các tựa game tập trung vào cốt truyện trong suốt thập niên 2010. Trò chơi sau đó đã có mặt trên PC thông qua Epic Games Store vào năm 2019.
Cách tiếp cận của Quantic Dream đối với lối kể chuyện trưởng thành, dựa trên hệ quả đã tạo ra một khuôn mẫu mà nhiều studio vẫn đang học hỏi. Heavy Rain vẫn là minh chứng rõ ràng nhất cho việc trò chơi điện tử có thể truyền tải những câu chuyện với chiều sâu cảm xúc như phim ảnh, đồng thời thực hiện được những điều mà phim ảnh không thể làm được về mặt cấu trúc, bởi vì kết quả phụ thuộc hoàn toàn vào người đang cầm tay cầm.