‘Oh we are so back’ - phản ánh tâm lý lạc quan (bullish) của Crypto Twitter (CT) nhờ cơn sốt token game gần đây được khởi xướng bởi Big Time và ZTX. Nhưng liệu đây có phải là sự trở lại thực sự, hay chúng ta chỉ đang lặp lại những cạm bẫy cũ của kỷ nguyên P2E?
Lịch sử đã dạy chúng ta rằng token có thể khuyến khích hiệu quả một số hành vi nhất định, tuy nhiên các studio game phải ghi nhớ con dao hai lưỡi của việc thiết kế ưu đãi tài chính. Khi tài chính hóa (financialization) trở thành lý do chính để người dùng tham gia, tỷ lệ giữ chân người dùng (user retention) sẽ giảm sút khi các ưu đãi này suy yếu. Chúng ta sẽ bàn kỹ hơn về vấn đề này sau.
Tuần này, Wolves đã được yêu cầu chia sẻ suy nghĩ của họ về gaming token, bao gồm cả những ưu và nhược điểm trong ngắn hạn và dài hạn.
Nhận 1 tháng đăng ký GTA+ khi đặt trước.
Đặt trước GTA 6 ngay
Lợi ích của việc ra mắt Gaming Token
Ưu đãi UA (User Acquisition) bổ sung
Chi phí liên quan đến việc thu hút người dùng (UA) đã tăng đều đặn trong những năm gần đây, đặt ra thách thức ngày càng lớn cho các studio game trong việc đạt được giá trị vòng đời khách hàng (LTV) khả quan so với chi phí trên mỗi lượt cài đặt (CPI). Các phương pháp UA truyền thống đòi hỏi chi tiêu tiền mặt trực tiếp và hiện nay đang gây áp lực lên lợi nhuận, nhưng sự ra đời của gaming token mang đến một cơ hội mới.
Các studio game có tùy chọn sử dụng token làm ưu đãi để thu hút người dùng sâu sắc hơn vào trò chơi của họ. Tuy nhiên, không giống như Big Time và ZTX, trọng tâm nên đặt vào các cộng đồng hiện có, đặc biệt là những người chơi đã thể hiện sự quan tâm trước khi xu hướng tài chính hóa chiếm ưu thế. Hơn nữa, việc cung cấp phần thưởng lên tới hàng ngàn đô la là không hợp lý dưới góc độ Chi phí thu hút khách hàng (CAC).
Ưu đãi bằng token có thể mang lại hiệu quả đáng kể hơn nhiều khi nhắm vào đúng những người dùng có sự gắn kết mạnh mẽ với trò chơi, cung cấp các phần thưởng nhỏ hơn (khoảng $1), và trùng với một cột mốc phát triển game như ngày ra mắt toàn cầu.
Business of Apps - Chi tiêu quảng cáo game di động trên toàn thế giới từ 2020 đến 2025
Hype và Độ phủ sóng
Token nổi tiếng với khả năng thúc đẩy các hành vi cụ thể, và một tác dụng phụ đáng chú ý của phương pháp này là sự gia tăng đáng kể về nhận diện thương hiệu. Việc phân tích dữ liệu tương tác của Big Time trên Twitter làm sáng tỏ tác động từ đợt ra mắt token của họ trong giai đoạn trước khi niêm yết trên sàn giao dịch vào ngày 11 tháng 10.
Tương tác với Big Time theo thời gian trên X. Dữ liệu bởi Helika.
Về việc niêm yết token, Big Time đã thành công khi lên sàn tại các sàn giao dịch tập trung (CEX) lớn, bao gồm OKX, Coinbase và Gate.io. Điều này đã mở rộng đáng kể sự tiếp cận của họ tới thị trường nhà đầu tư bán lẻ rộng lớn hơn, dẫn đến dòng thanh khoản đổ vào đáng kể, với khối lượng giao dịch đạt đỉnh lên tới $250 triệu trong vòng 24 giờ.
Sự chú ý tăng cao đã chuyển hóa thành làn sóng người chơi đổ xô vào máy chủ của Big Time, thể hiện qua vô số báo cáo về tình trạng nghẽn và lag máy chủ do số lượng người chơi tăng đột biến. Ngoài ra, trò chơi còn phân phối phần thưởng token cho những người nắm giữ các bộ sưu tập NFT cụ thể, dẫn đến sự tăng giá nhanh chóng của các NFT đó.
Tóm lại, trải nghiệm của Big Time cho thấy việc ra mắt token có thể đưa một dự án lên vị trí hàng đầu trong nền kinh tế chú ý (attention economy) của Web3. Tuy nhiên, việc duy trì mức độ chú ý này trong thời gian dài là một thách thức riêng biệt.
Gây quỹ
Việc giới thiệu một gaming token như một giải pháp thay thế cho việc huy động vốn truyền thống mang lại cơ hội huy động vốn mà không cần phải nhượng lại cổ phần cho các nhà đầu tư. Mức độ kiểm soát đối với một công ty vốn gắn liền với quyền sở hữu cổ phần. Động lực này đặc biệt quan trọng vì tầm nhìn nghệ thuật của những người sáng lập có thể xung đột với các mục tiêu kinh doanh của các nhà đầu tư mạo hiểm (VCs).
Tiền tệ cao cấp (Premium Currencies)
Gaming token trong crypto có sự tương đồng mạnh mẽ với các loại tiền tệ cao cấp trong game như vàng, đá quý hoặc hồng ngọc, một mô hình kiếm tiền phổ biến trong các trò chơi, đặc biệt là các tựa game F2P. Với sự phổ biến của khái niệm này trong giới game thủ, việc tích hợp gaming token trở thành một quy trình khá đơn giản.
"Bạn có thể chơi mà không cần token, bạn có thể kiếm được một số token khi chơi, và token mang lại trải nghiệm chơi game nâng cao, tiến trình nhanh hơn, đặc quyền hình ảnh, tăng sức mạnh (boost), và nhiều thứ khác nữa."
Khi được thực hiện hiệu quả, phương pháp này tận dụng sự hiểu biết sẵn có của người chơi và có thể tạo ra nhu cầu liên tục về token từ đối tượng khán giả đại chúng rộng lớn hơn, giúp đơn giản hóa việc áp dụng và sử dụng chúng.
Kích hoạt các nhóm người chơi (Personas) khác nhau
Token, cùng với NFT, cho phép giao dịch ngang hàng (P2P), thúc đẩy sự xuất hiện của các thị trường thứ cấp. Những lớp bổ sung này thu hút một nhóm người chơi mới – nhà buôn, nhà đầu tư hoặc người kinh doanh chênh lệch giá (arbitrager) – những cá nhân quan tâm đến việc tham gia vào các 'trò chơi kinh tế'. Kiểu người chơi này phản chiếu những người được tìm thấy trong các tựa game MMORPG như Runescape, những người luôn tìm cách tích lũy tài sản trong game.
Vật phẩm OSRS.
Nền kinh tế mở của các trò chơi Web3 đặt ra thách thức trong việc quản lý các nhóm người chơi này, vì họ thường rút giá trị tài chính ra khỏi trò chơi. Do đó, các nhà phát triển game nên cân nhắc triển khai các tính năng riêng biệt phục vụ cho người chơi và nhà đầu tư, hoạt động độc lập với vòng lặp cốt lõi của trò chơi. NOR là một ví dụ về studio áp dụng chiến lược này.
Web3 đã chứng minh được sự phù hợp giữa sản phẩm và thị trường (product-market fit) để đáp ứng các đối tượng này, mang lại cho các studio cơ hội để tăng cường khả năng kiếm tiền và tăng trưởng.
Sự liên kết và Nền kinh tế do người chơi sở hữu
Việc giới thiệu một gaming token có thể kích hoạt các hiệu ứng mạng lưới mạnh mẽ, như đã thấy ở Big Time. Những tài sản này không chỉ đóng vai trò là công cụ thu hút người dùng mà còn có thể đóng vai trò quan trọng trong suốt chu kỳ chơi game bằng cách liên kết việc phân phối giá trị giữa studio, người chơi và người sáng tạo.
Sự liên kết này cung cấp một phương tiện hấp dẫn để khuyến khích đóng góp cho hệ sinh thái của trò chơi, thiết lập một khuôn khổ bất biến để khen thưởng công bằng cho nội dung do người dùng tạo (UGC). Bằng cách thúc đẩy người sáng tạo quảng bá những đóng góp của họ cả trong và ngoài trò chơi, phương pháp này thúc đẩy tăng trưởng, mang lại lợi ích cho studio.
Hơn nữa, gaming token có thể tạo ra các nhóm người chơi thú vị và có khả năng đổi mới, thúc đẩy nhiều nền kinh tế vi mô do người chơi sở hữu. Yếu tố sở hữu trong các động lực này có thể hoạt động như một cơ chế giữ chân người chơi mạnh mẽ.
Nhược điểm của việc ra mắt Gaming Token
Bản chất của việc tìm kiếm vốn
Trong một trò chơi nơi người chơi có cơ hội kiếm được tài sản tài chính, họ sẽ tự nhiên tìm kiếm và cuối cùng khám phá ra con đường hiệu quả nhất để tối đa hóa giá trị của mình. Con đường mang lại nhiều giá trị nhất sẽ trở nên hấp dẫn hơn đối với đa số người chơi.
Để minh họa điểm này bằng một ví dụ, người sáng lập NOR đã được diễn giải như sau:
"Nếu tôi đá bóng sang trái tôi nhận được $1, nếu tôi đá bóng sang phải tôi nhận được $4, vì vậy tôi sẽ đá bóng sang phải."
Khi tài chính hóa được tích hợp vào vòng lặp cốt lõi của trò chơi, nó có thể làm giảm động lực của người chơi trong việc ưu tiên giá trị giải trí so với lợi ích tài chính. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sự phân biệt rõ ràng giữa hai khía cạnh này.
"Mặt khác, các thị trường cạnh tranh giữa người dùng với người dùng cũng có thể gắn liền với những trải nghiệm tiêu cực: chơi để kiếm tiền thay vì để tận hưởng, phần thưởng cho hoạt động yêu thích của bạn bị cắt giảm do cạnh tranh, và chơi với các con số thay vì với con người." ~Virtual Economies Design and Analysis.
Khó quản lý
Sự thành công lâu dài của một gaming token trong mô hình kinh tế mở vẫn chưa được chứng minh, với rất ít ví dụ thành công, chẳng hạn như Fantasy Westward Journey.
14 thuộc tính để thiết kế tiền tệ tốt cho một nền kinh tế ảo:
- Có giá trị
- Có thể thay thế (Fungible)
- Có thể chia nhỏ
- Có thể xác minh số lượng
- Dễ nhận biết
- Bền vững
- Giá trị không đổi
- Dễ vận chuyển và xử lý
- Chi phí lưu giữ thấp
- Chống trộm cắp
- Chống làm giả
- Riêng tư
- Có thể phô trương
- Có thể giải trình.
Trong các nền kinh tế mở, các studio game ít kiểm soát hơn đối với dòng chảy ra của token, khiến tính bền vững trở thành một trong những thách thức thiết kế quan trọng nhất trong Web3 (được nhấn mạnh ở điểm 7: Giá trị không đổi). Ngay cả trong các nền kinh tế bán mở, như những gì thấy trong nhiều trò chơi MMORPG với thị trường xám, mô hình lý tưởng vẫn là một ẩn số.
PlayerAuctions.com - Giá $ trung bình cho mỗi 200M GP trong OSRS (2022-2023).
Nền kinh tế game trực tuyến đã tồn tại hơn hai thập kỷ. Tuy nhiên, vẫn chưa có đủ những nỗ lực, thất bại và sự lặp lại để các nhà phát triển game thiết lập một khuôn khổ đáng tin cậy cho việc thiết kế các hệ sinh thái thị trường mở, lấy token làm trung tâm. Điều này khiến việc ra mắt một gaming token trở thành một nỗ lực khá bấp bênh, vì các studio game Web3 phải đổi mới và thử nghiệm các chiến lược mới, mà kết quả của chúng vẫn chưa được kiểm chứng.
Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết kế token tỉ mỉ và nhu cầu về các hệ thống cho phép các studio theo dõi, kiểm soát và điều chỉnh nền kinh tế trong game một cách hiệu quả khi họ thu thập thêm dữ liệu.
Kinh tế chết = Game chết
Gaming token sẽ liên tục khuyến khích các hành vi rút giá trị, cuối cùng mang lại lợi ích cho những người nông dân (farmers), nhà đầu tư và những người tham gia tương tự. Tuy nhiên, cách tiếp cận này cũng có thể gây ra những bất lợi tiềm tàng cho các cộng đồng người chơi hiện có. Những biến động đáng kể về giá trị của token có thể tạo ra sự kém hiệu quả và khó khăn trong giao dịch, cuối cùng làm giảm trải nghiệm chơi game tổng thể. Điều này đặc biệt liên quan đến những người chơi tham gia trò chơi chủ yếu vì mục đích giải trí.
"Vấn đề cốt lõi khi thiết kế một nền kinh tế không phải là lạm phát hay giảm phát, mà là sự thất bại của các loại tiền tệ trong việc giữ trong một phạm vi giá trị nhất định. Các loại tiền tệ tăng, giảm hoặc biến động mạnh ngăn cản hầu hết mọi hoạt động kinh tế của người chơi diễn ra suôn sẻ." ~ The Machinations Manifesto For Building Sustainable Game Economies — The Design Pillars
Theo thời gian, sự biến động giá của một gaming token có thể gây ra hậu quả, không chỉ ảnh hưởng đến sự tham gia của những người chơi có động cơ tài chính mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến việc giữ chân những game thủ bình thường, những người ưu tiên sự tận hưởng trò chơi hơn là các khía cạnh tài chính.
Shamus Young - Ai đã phá vỡ nền kinh tế trong game?
Rủi ro pháp lý
Bối cảnh pháp lý trong lĩnh vực tiền điện tử đang liên tục phát triển, dẫn đến những bất ổn liên quan đến việc phân loại gaming token trong tương lai, đặc biệt là liệu chúng có bị coi là chứng khoán hay không. Nếu gaming token cuối cùng thuộc danh mục chứng khoán, các studio game sẽ buộc phải tuân thủ một bộ quy định và yêu cầu lập pháp hoàn toàn mới, điều này có thể gây gánh nặng cho trò chơi của họ.
NFTnow - SEC, Gaming Tokens và Web3: Chuyện gì tiếp theo?
Hiện tại, môi trường pháp lý không đồng nhất và khác nhau tùy theo khu vực. Ví dụ, Hoa Kỳ, thông qua SEC, đã tích cực vận động cho các đạo luật tiền điện tử toàn diện hơn. Ngược lại, các khu vực khác như Châu Á đã thể hiện mức độ linh hoạt và khoan dung hơn trong cách tiếp cận với gaming token. Sự khác biệt trong lập trường pháp lý này càng làm phức tạp và tăng thêm sự không chắc chắn cho việc sử dụng gaming token trong ngành.
Vượt qua kỷ nguyên P2E
Sự chuyển đổi của Web3 từ năm 2021 đến nay là vô cùng rõ rệt. Vào năm 2021, việc ra mắt gaming token thường diễn ra quá sớm, đôi khi trước cả khi có sản phẩm có thể chơi được. Hơn nữa, những token này xuất hiện trong các trò chơi thiếu giá trị giải trí cần thiết. Các ví dụ đáng chú ý như Crabada và DeFi Kingdoms về cơ bản hoạt động như các giao thức DeFi được "tôn vinh", với chiều sâu lối chơi tối thiểu. Không có gì ngạc nhiên khi người chơi không tái đầu tư thu nhập của họ vào các trò chơi này do sức hấp dẫn giải trí hạn chế của chúng.
Ngược lại, năm qua đã chứng kiến một sự thay đổi đáng kể trong ngành. Các nhà phát triển game hiện đang chú trọng hơn vào việc tạo ra các sản phẩm chất lượng cao và hấp dẫn hơn. Ngày càng rõ ràng rằng giá trị lâu dài của một gaming token gắn liền với sự tận hưởng và chất lượng tổng thể của trò chơi. Để đảm bảo thành công lâu dài, các trò chơi phải cố gắng thu hút đối tượng khán giả rộng lớn hơn và chuyển dịch khỏi việc chủ yếu phục vụ những người chơi tập trung vào việc rút giá trị trong không gian Web3.
Cơn sốt token sẽ kéo dài bao lâu?
Các nhà đầu tư bán lẻ trong không gian tiền điện tử thường hoạt động dựa trên nhận dạng mẫu hình. Và chừng nào các đợt ra mắt gaming token vẫn duy trì được thành tích thành công, thì sự cường điệu (hype) đi kèm có khả năng sẽ tiếp tục. Tuy nhiên, nếu gaming token đầu tiên gặp phải thất bại đáng kể do thiếu nhu cầu, nó có thể tạo ra sự thận trọng trong giới đầu tư. Sự thận trọng này có thể dẫn đến việc giảm bớt sự chú ý đối với các đợt ra mắt token tiếp theo, mặc dù chắc chắn sẽ có những trường hợp ngoại lệ.
Thời gian chính xác của chu kỳ hype này vẫn chưa chắc chắn, nhưng một số thành viên Wolves cho rằng nó có thể không kéo dài quá 4-6 tháng.
Kết luận
Trong sự tham lam của Crypto Twitter đối với gaming token, điều quan trọng là phải nhận ra cả tiềm năng to lớn và những cạm bẫy tiềm ẩn của chúng. Trong khi gaming token bổ sung các ưu đãi UA, tạo ra hype, tạo điều kiện gây quỹ và giới thiệu các mô hình kiếm tiền mới, chúng cũng mang đến những thách thức. Những thách thức này bao gồm rủi ro ưu tiên lợi ích tài chính hơn chất lượng lối chơi, sự phức tạp trong việc quản lý các nền kinh tế mở và những bất ổn về pháp lý.
Sự chuyển dịch của ngành công nghiệp game sang việc tạo ra các sản phẩm hấp dẫn hơn và xem xét sự hài lòng của người chơi trong dài hạn cho thấy một giai đoạn trưởng thành. Nhưng cơn sốt token kéo dài bao lâu vẫn còn là một ẩn số, với sự cân bằng mong manh giữa thành công và sự thận trọng của các nhà đầu tư có khả năng định hình thời gian của nó, có thể trong vòng 4-6 tháng.
