Clair Obscur: Expedition 33 heeft iets opmerkelijks gedaan. Het heeft een hele generatie spelers eraan herinnerd dat turn-based RPG games emotioneel harder kunnen aankomen dan bijna al het andere in het medium. Nu is de vraag die iedereen stelt: wat speel je hierna?
Hier is de scoop: het antwoord ligt al jaren in de backwards compatibility van Xbox, grotendeels genegeerd buiten een toegewijde cult following. Lost Odyssey, de JRPG uit 2008 van Hironobu Sakaguchi en ontwikkelaar Mistwalker, is de game die die Expedition 33-vormige leegte vult. En als je het nog niet hebt gespeeld, mis je een van de meest ingetogen ontroerende RPG's ooit gemaakt.
Wat Sakaguchi bouwde toen hij Square verliet
Sakaguchi is de man die Final Fantasy heeft gecreëerd. Na zijn vertrek bij Square Enix richtte hij Mistwalker op met één duidelijke missie: het soort JRPG maken dat Square niet meer maakte. Lost Odyssey was het resultaat, een epische game van vier discs gebouwd rond Kaim Argonar, een duizendjarige onsterfelijke krijger die heeft gezien hoe iedereen van wie hij ooit hield stierf, en zich niet kan herinneren waarom.
De opzet klinkt bekend, maar de uitvoering is allesbehalve. Verspreid door de game vind je korte prozastukken genaamd A Thousand Years of Dreams, geschreven door de bekroonde Japanse romanschrijver Kiyoshi Shigematsu. Dit zijn geen lore dumps of optionele codex-vermeldingen. Ze worden geleverd als langzame, tekstgebaseerde vignetten die je dwingen te stoppen en te lezen. Eén volgt een jong meisje dat Kaim onderweg ontmoet, en volgt vervolgens haar hele leven van kindertijd tot ouderdom over drie korte ontmoetingen. Het duurt misschien vier minuten om te lezen. Het zal je kapot maken.
Die emotionele precisie is precies waar Expedition 33-spelers op reageren. Beide games begrijpen dat verdriet en herinnering meeslepender zijn dan welke wereld-eindigende dreiging dan ook.
Het best bewaarde geheim van het Xbox 360-tijdperk
Lost Odyssey werd gelanceerd in 2008, toen het genre op thuisconsoles echt worstelde om relevant te blijven. De Xbox 360 was niet bepaald het natuurlijke thuis voor turn-based JRPG's, en de game verkocht bescheiden ondanks sterke kritische ontvangst. Het kreeg nooit een pc-port. Het kwam nooit naar PlayStation. Het... bestond gewoon op één platform, en verdween uiteindelijk uit het mainstream gesprek.
Het ding is: die obscuurheid is volledig onverdiend. Alleen al het vechtsysteem houdt zich opmerkelijk goed staande. Partijen van vijf personages, een beschermingsmechanisme op de voorste rij dat tactisch denken afdwingt, en een ringsysteem waarbij je knoppen indrukt tijdens fysieke aanvallen om de schade te maximaliseren. Het onderbreken van vijandelijke spreuken door voldoende schade aan te richten voordat hun beurt voorbij is, voegt een laag spanning toe die de meeste moderne turn-based games nog steeds niet repliceren.
De dynamiek tussen onsterfelijken en sterfelijken is de ware genialiteit. Onsterfelijke personages herleven na een paar beurten, maar ze kunnen alleen nieuwe vaardigheden leren door samen te vechten met sterfelijke groepsleden die ze al bezitten. Het creëert echte onderlinge afhankelijkheid tussen personages in plaats van simpelweg degene te kiezen die het hardst slaat.
De makkelijkste manier om Lost Odyssey vandaag te spelen is via backwards compatibility op Xbox One of Xbox Series X. Fysieke exemplaren van de set van vier discs zijn nog steeds tweedehands te vinden, en de game is af en toe verschenen op digitale winkels.
Waar het Expedition 33 echoëert
De vergelijking met Clair Obscur: Expedition 33 is niet alleen oppervlakkig. Beide games richten zich op personages die verlies verwerken over onmogelijke tijdschalen. Beide gebruiken hun fantastische settings om zeer menselijk verdriet te verkennen. Beide bevatten emotioneel verwoestende momenten met kinderen en ouders die zonder waarschuwing komen en lang blijven hangen na de aftiteling.
Kaim's hereniging met de dochter waarvan hij dacht dat ze als kind was gestorven, om haar momenten later als oude vrouw weer te verliezen, is het soort scène dat zijn tranen verdient. Het manipuleert niet. Het laat je gewoon iets echts zien over wat onsterfelijkheid werkelijk kost.
De wereld zelf trekt een vergelijkbaar contrast tussen oud en nieuw. Een 30-jarige magisch-industriële revolutie heeft de fantasy-setting van Lost Odyssey getransformeerd tot iets dat dichter bij een feodale samenleving ligt die struikelde over elektriciteit en oorlogsmachines. Soldaten met speren staan naast robotachtige oorlogsvoorwerpen. De spanning tussen vooruitgang en traditie loopt door alles heen, inclusief het bestaan van de game zelf als een opzettelijk ouderwetse JRPG die werd uitgebracht op een moment dat het genre in andere richtingen sprintte.
Wat de meeste spelers missen, is dat dit conservatisme het punt is. Sakaguchi was niet lui. Hij maakte het argument dat de klassieke JRPG-vorm nog steeds iets te zeggen had, en bewees het vervolgens over ongeveer 60 uur gameplay.
De eerlijke kanttekening
Lost Odyssey is geen perfect spel. Willekeurige ontmoetingen zullen je geduld op de proef stellen, vooral in grote steden waar de schaal grondige verkenning meer als een klus dan als een avontuur laat voelen. Sommige groepsleden, met name de komische sterveling Jansen, zijn slecht verouderd op manieren die moeilijk te negeren zijn. Bepaalde baas-moeilijkheidsgraden komen bijna zonder waarschuwing, het meest berucht is een vroege ontmoeting met een griffioen-achtig wezen genaamd Grilgan dat onder voorbereiding spelers al sinds 2008 vernedert.
Dit zijn echte wrijvingspunten. Maar ze maken ook deel uit van wat Lost Odyssey doet voelen als een echt artefact van een specifiek moment in de RPG-geschiedenis in plaats van een gesanitizeerd nostalgieproduct. De ruwe randjes zijn onlosmakelijk verbonden met de ambitie.
Nu Expedition 33 bewijst dat er een enorm publiek is dat hongerig is naar precies dit soort emotioneel serieuze, turn-based storytelling, voelt Lost Odyssey's moment van herontdekking overrijp. Bekijk onze gaming guides voor meer over de beste RPG's die de moeite waard zijn om te vinden, en houd onze Chrono Odyssey in de gaten als een andere aankomende titel die diezelfde fakkel wil dragen voor een nieuwe generatie.
