De meeste morality systems in RPG's geven je een knipperend neonbord met de tekst "dit is de slechte keuze." Fable 2 verstopte zijn meest sinistere optie in een vastgoedbeheerscherm en zei er nooit een woord over.
Fable 2, uitgebracht door Lionhead Studios in 2008, bouwde voort op de fysieke moraliteitstransformaties van de originele game, maar voegde daar iets veel interessanters aan toe: een vastgoedeconomie die je stilletjes beoordeelde als je er te agressief aan deelnam. Koop een paar huizen, verhuur ze, en er gebeurt niets. Maar monopoliseer de woningmarkt in heel Albion en de game begint je evil meter omhoog te krikken. Geen waarschuwing. Geen dramatische cutscene. Gewoon een stille erkenning dat het monopoliseren van woonruimte in feite een schurkachtige daad is.
Ontvang 1 maand GTA+ abonnement bij je pre-order.
Pre-Order GTA 6 nu
Hoe Albion kapitalisme veranderde in een morality system
De originele Fable werd gelanceerd in 2004 met een morality system gebaseerd op visuele feedback. Doe genoeg goede daden en je held krijgt een halo. Kies voor wreedheid en de hoorns verschijnen, terwijl burgers alle kanten op rennen als je door de stad loopt. Het was bewust bot, passend bij de eigenzinnige toon van de serie, waardoor morele uitlijning iets werd dat je letterlijk op het gezicht van je personage kon zien.
Fable 2 behield die visuele taal, maar plaatste het verhaal 500 jaar later, waarbij Albion een koloniaal tijdperk in ging. Die verschuiving gaf Lionhead de ruimte om iets met meer diepgang te bouwen. Dankzij het uitgebreide real-estate system konden spelers in de hele gamewereld eigendommen kopen, erin wonen, ze verhuren of leeg laten staan. De meeste spelers kochten een of twee huizen en gingen door. Het systeem had echter geen harde limiet op eigendom. Je kon, als je wilde, elk verhuurbaar pand in de game kopen.
Het punt is: de game vertelt je nooit dat het niet mag. Er is geen NPC die je waarschuwt voor marktconsolidatie. Geen quest die wijst op de ethische implicaties. De morele consequentie komt pas naar boven nadat je een drempel hebt overschreden, wat betekent dat spelers die het ontdekten dat waarschijnlijk per ongeluk deden, halverwege hun playthrough, en plotseling merkten dat hun held richting het kwaad neigde om redenen die niets met combat of dialoogkeuzes te maken hadden.
Wat de meeste spelers missen aan dit design
Het genie van dit systeem is wat het impliceert zonder het expliciet te benoemen. Door evil karma toe te wijzen aan het monopoliseren van woningen, verwerkte Lionhead een specifiek politiek argument in de mechanics van de game. Woonruimte wordt geframed als een basisrecht. Profiteren van schaarste wordt geframed als schade. De game geeft je hier geen preek over. Het houdt simpelweg je gedrag bij en reageert daarop.
Vergelijk dat eens met de morality systems die destijds de RPG's domineerden. Knights of the Old Republic gaf je een Force-uitlijningsbalk die bewoog op basis van of je vreemden hielp of ze elektrocuteerde. Mass Effect hield Paragon- en Renegade-punten bij via dialoogselecties, die meestal duidelijk waren gelabeld op toon en context. Deze systemen waren effectief, maar ook transparant. Je wist altijd welke keuze wat inhield.
De landlord-mechanic van Fable 2 werkte anders omdat het morele gewicht verborgen zat in een systeem dat puur mechanisch leek. Het real-estate scherm ziet er niet uit als een ethische test. Dat is wat het memorabel maakt.
Fable 3 trok het idee verder door, en de nieuwe Fable lijkt dit voort te zetten
Fable 3 nam het onconventionele concept van het kwaad en bouwde er een hele game omheen. Spelers leidden een revolutie om een tirannieke koning omver te werpen, om vervolgens zelf de troon te erven en voor onmogelijke bestuursbeslissingen te komen staan. De grens tussen heldendom en wreedheid vervaagde volledig zodra jij degene was die de edicten ondertekende.
De aankomende Fable-reboot van Playground Games lijkt hier notities van te nemen. Vroege beelden van de game suggereren dat deze volledig unieke NPC's zal bevatten, een terugkerend real-estate system en een wereld die ontworpen is om dynamisch te reageren op beslissingen van de speler. Of dat betekent dat Playground de soort stille, systemische morele complexiteit terugbrengt die Fable 2 zo liet opvallen, moet nog blijken, maar de ingrediënten zijn aanwezig.
Voor spelers die willen herontdekken wat het originele morality design zo interessant maakte voordat de nieuwe game arriveert, behandelt de Fable guides-collectie de mechanics die de moeite waard zijn om te begrijpen in de hele serie. De nieuwe installment moet aan hoge verwachtingen voldoen, en het landlord-systeem van Fable 2 legde een lat die de meeste adventure games in dit genre nog steeds niet hebben gehaald.
