Genel Bakış
Mart 2013'te piyasaya sürülen Tomb Raider, Crystal Dynamics'in Lara Croft'un köken hikayesini tamamen yeniden kurguladığı efsanevi bir yapım. Orijinal serinin kendine güvenen, çift tabancalı maceracısı artık yok; yerini Yamatai adasında gemisi battıktan sonra hayatta kalma içgüdüleriyle insanlığını yeniden kazanmaya çalışan, korkmuş ama bir o kadar da becerikli genç bir kadın almış durumda. Ton değişikliği oldukça bilinçli bir tercihti ve karşılığını fazlasıyla vererek aksiyon-macera oyunları dünyasındaki en etkileyici karakter analizlerinden birini ortaya koydu.
Hikaye, Lara ve ekibinin kayıp Yamatai krallığını aramak için Japonya'nın doğusundaki Dragon's Triangle bölgesine doğru yola çıktığı Endurance araştırma gemisinde başlıyor. Şiddetli bir fırtına gemiyi parçalıyor ve hayatta kalanları Solarii Brotherhood adındaki vahşi bir tarikatın kontrolündeki ıssız bir adaya savuruyor. Sonrasında ise Lara'nın arkadaşı Sam'i kurtarmak ve Güneş Kraliçesi Himiko efsanesine dayanan doğaüstü sırrı ortaya çıkarmak için antik harabeler, askeri sığınaklar ve fırtınayla dövülen kıyılar arasında geçen amansız, çoğu zaman acımasız bir hayatta kalma mücadelesi başlıyor.
Oynanış ve mekanikler
Tomb Raider, temel döngüsünü birbirini doğal bir şekilde tamamlayan üç ana sütun üzerine inşa ediyor:
- Yarı açık bir adada keşif ve traversal
- Yay ve ateşli silahlarla third-person cover-based combat
- Hayatta kalma ve progression ile bağlantılı çevresel puzzle-solving
- XP ve salvage ile kazanılan skill tree geliştirmeleri
- İsteğe bağlı ancak ödüllendirici Tomb challenge odaları
Yay, oyunun başlarında en ikonik silahınız haline geliyor. Başlangıçta basit bir hayatta kalma aracı olan yay, Lara onu salvage materyalleriyle upgrade ettikçe hassas bir ölüm makinesine dönüşüyor. Combat sistemi, oyuncuyu sürekli bir dezavantajda hissettirerek run-and-gun agresifliği yerine stealth takedown'lara ve dikkatli bir pozisyon almaya zorluyor. Belki de gelmiş geçmiş en sofistike cover shooter değil ama oyunun atmosferine mükemmel uyum sağlıyor.
Traversal mekanikleri ise özel bir övgüyü hak ediyor. Lara'nın çevredeki hareketleri, süper kahramanvari değil, tamamen "earned" hissettiren bir fiziksel gerçekliğe sahip. Çıkıntılara tırmanması, çamurlu yamaçlardan kayması ve ateş altındayken verdiği tepkiler, aksiyonu gerçek bir savunmasızlık hissiyle temellendiriyor. Ada, birbirine bağlı bölgelerden oluşan bir yapıda tasarlandığı için, yeni kazanılan ekipmanlarla daha önce ulaşılamayan alanlara geri dönmek (backtracking) oyunun progression ritmini oldukça tatmin edici kılıyor.
Dünya ve atmosfer
Yamatai, o konsol neslinin en iyi tasarlanmış açık dünya ortamlarından biri. Ada; klostrofobik mağara sistemleri, güneşle ağarmış kıyı harabeleri, yağmurla ıslanmış Solarii kalesi ve Japon mitolojisiyle harmanlanmış antik manastır iç mekanları arasında sürekli geçiş yapıyor. Her bölge kendi görsel kimliğine sahip olsa da, hepsi bütünlüklü bir dünyanın parçası gibi hissettiriyor.
Anlatının temelindeki Himiko'nun ruh transferi ritüeli ve herkesi adaya hapseden doğaüstü fırtınalar, hikayeye standart bir kurtarma görevinden çok daha fazlasını, gerçek bir ağırlık katıyor. Manastırı savunan Oni savaşçıları, final bölümünde beklenmedik bir doğaüstü combat karşılaşması sunarak kampanya boyunca inşa edilen gizemi muazzam bir şekilde taçlandırıyor.
Etki ve miras
Tomb Raider, piyasaya çıktığında eleştirmenlerden tam not aldı ve ilk ayında 3.4 milyon adetten fazla satarak Square Enix'in en çok satan oyunlarından biri haline geldi. Bu reboot, Rise of the Tomb Raider ve Shadow of the Tomb Raider ile devam eden Survivor üçlemesinin de temelini attı. Oyunun finaline doğru Lara'nın Mathias'ı kendi silahıyla etkisiz hale getirdiği o çift tabanca anı, reboot edilen karakteri klasik versiyonuna bağlayan küçük ama çok etkili bir görsel hikaye anlatımıydı.
2014'te yayınlanan Definitive Edition, yükseltilmiş görseller ve tüm DLC'leri içeren paketiyle oyunu PS4 ve Xbox One'a taşıdı. Oyun günümüzde PC, güncel konsollar, Nintendo Switch, iOS ve Android platformlarında erişilebilir olmaya devam ediyor. Modern aksiyon-macera oyunlarının karakter odaklı köken hikayelerine nasıl yaklaşması gerektiğini anlamak isteyen herkes için bu yapım, hala referans noktası olmaya devam ediyor.